Thơ Bùi Văn Thành giọng tình mộc mạc - Đào Tấn Trực

Chủ nhật, ngày 11 tháng 12 năm 2011, Đài phát thanh tỉnh Phú Yên phát bài
“Thơ Bùi Văn Thành giọng tình mộc mạc”. Xin trân trọng giới thiệu bài viết của nhà thơ Đào Tấn Trực cùng bạn đọc.
Trong bộn bề giữa cuộc sống đời thường hôm nay, người còn yêu thơ và sáng tác được thơ là một điều không phải mấy ai cũng làm được. Thế nhưng, suốt mấy mươi năm dạy học, thầy giáo Bùi Văn Thành vẫn âm thầm trong hành trình đi tìm chữ nghĩa để đến với thơ. Và rồi, cuộc tìm kiếm nào cũng đến hồi kết hoa. Chất hoa nặng tình người ấy được anh thể hiện khá trọn vẹn trong tập thơ đầu tay Tìm lời mẹ ru, vừa được Nhà xuất bản Văn học ấn hành vào cuối tháng 11 năm 2011.
Dĩ nhiên thơ là người, mà mỗi người lại có một cái tạng, cái e riêng. Tạng e của Bùi Văn Thành trong tập thơ dày 87 trang với 52 bài thơ đủ các thể loại, nhưng nhiều nhất vẫn là thể lục bát xoay quanh những dòng hồi tưởng về tuổi thơ, nghiệp giáo, mẹ, quê hương và những trải nghiệm đời thường.
Mở đọc tập thơ, ta dễ dàng bắt gặp khoảng không gian mênh mang gói cả thời gian kỉ niệm của một trời tuổi thơ êm đềm quay ngược. Kỉ niệm đó đẹp, bềnh bồng, song mỗi người lại có những kí ức riêng và mấy ai nói được thành lời nhẹ nhàng, dễ thương, rung cảm đến nao lòng:
Mỗi người có một tuổi thơ
Tuổi thơ tôi tiếng ầu ơ mẹ hiền
Trò chơi chẳng tốn bạc tiền
Dán diều đẽo dụ làm thuyền mo nang
…
Tuổi thơ tôi gắn dòng sông
Thả lờ câu cá rô đồng chấm rau
(Tìm lời mẹ ru)

Đi liền với trục ngược của thời gian còn là những dòng đồng vọng về nỗi nhớ, bâng khuâng, là điều tự hỏi chính mình với quê hương về những gì mình đã “đánh rơi” trong hành trình lập nghiệp. Có lẽ sự trải nghiệm đời thường đã thôi thúc anh viết ra những dòng thơ vàng ngọc để tỏ lòng báo hiếu với nơi mình sinh thành rồi cách xa:
Xa quê ngót nửa đời người
Trở về quê cũ tìm lời mẹ ru
(Tìm lời mẹ ru)

Chiếm số nhiều trong tập thơ vẫn là những bài viết về mẹ. Người mẹ trong thơ anh đã thành thiên cổ nhưng đâu đó ta vẫn chạm, vẫn nhận diện được hình ảnh của một người mẹ Việt Nam thầm lặng chịu thương giữa đời thường, “mẹ vác cả ruộng đồng vào phố thị” ( Mẹ), và đôi lúc hơn thế:
Mẹ kiêm luôn chức người thầy
Dạy con yêu trái đất này thiết tha
(Nhớ mẹ)
Vừa thể hiện sự hiểu biết, vừa nhận diện được quy luật cuộc đời không thể thiếu phần ơn nghĩa sinh thành, anh viết trong những ngày không còn mẹ để nhớ thương:
Tình mẹ như sông núi
Che chở suốt đời con
Đến khi mẹ không còn
Các con đều khôn lớn
(Mẹ)
Điều không ngoại lệ giữa mối tương quan trong quan hệ giữa quê hương, làng nước, gia đình, tâm tư của anh cũng trải rộng sang nhiều kênh. Có những lúc sinh nhật con ở phương xa, anh gửi quà cho con, song anh lại gửi cái không giống ai:
Gửi thêm tiếng sóng quê nhà
Hương đồng gió nội quê ta tuyệt vời
(Gửi quà cho con)
Mấy mươi năm đi dạy, rồi tiếp tục đi học, làm quản lí, có lúc bâng khuâng về thời cuộc, anh trăn trở cuộc đời như tâm sự triết lí với chính mình:
Sao anh lại vô tình
Dậm phải một loài hoa
Chúng đến kì sinh nở
(Vô tình)
Có thể nói, về nội dung tập thơ không mới, vẫn xoay quanh những những chủ đề quen thuộc. Tuy nhiên, nếu điểm qua một vài nét về góc độ nghệ thuật, nhiều câu thơ còn chưa “kiệm lời” nhưng có thể cho rằng đây là một tập thơ đọc được. Nói điều này bởi đọc cả tập thơ, đôi lúc ta đã bắt gặp những câu có tứ rất thơ, dễ gây ấn tượng cho người đọc tinh ý. Và chỉ những câu thơ viết về sự trải nghiệm của một người lớn tuổi: Khi biết quý thời gian thì đã muộn/ Ta không còn cầm nổi cọng rơm khô (Điểm nhìn); hoặc những câu thơ viết về tình yêu: Ngày ấy trên chiếc cầu Long Phú/ Anh tiễn em đi lấy chồng/ Con sông nhỏ và chiếc cầu hẹp/ Anh bước hoài vẫn chưa hết con sông (Tiễn em lấy chồng)
hay: Thiếu tình thương con sà vào lòng Mẹ/ Vấp ngã đường đời con dựa vào Cha ( Lòng Cha Mẹ), cũng đủ cho bạn đọc thấy được chất thơ, chất tình trong một tập thơ đầu tay của một người nặng duyên nợ với thơ.