Giáo dục đạo đức học sinh - Cách nào hiệu quả ?
(Ths Bùi Văn Thành )
Bài được đăng trên Báo Phú Yên số 454 ngày 23/9/2006
Dường như cả xã hội chưa lúc nào quan tâm đến lĩnh vực giáo dục như lúc này. Nhưng hầu hết chỉ tập trung bàn về chất lượng giáo dục, về thi cử, dạy thêm, học thêm…. Lĩnh vực đạo đức chưa được đề cập đến nhiều nếu không nói là còn bỏ ngõ.
Thực trạng đạo đức học sinh ở các trường phổ thông hiện nay là vấn đề đáng quan tâm. Học sinh có những biểu hiện xấu như chấp hành nội qui, qui định của nhà trường kém, vi phạm những điều cấm của học sinh, không chấp hành về giao thông, không nghe lời thầy cô, nói tục, có những hành vi xấu.….
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên như: do gia đình buông lỏng sự giáo dục, ( ngày càng có nhiều gia đình phó mặc cho nhà trường, cha mẹ lo làm ăn không quan tâm nhiều đến vieäc giáo dục con cái), tác động của những tồn tại tiêu cực của xã hội ( phim, ảnh bài xấu trên internet), sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa chặt chẽ….
Song, có lẽ có nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm đạo đức trong học sinh là do nhà trường chưa có sự giáo dục tốt nhất để đem lại hiệu quả tối ưu, trong đó, có việc bản thân người thầy chưa được trang bị kĩ những kiến thức về giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh, thậm chí bản thân một số cán bộ, giáo viên, công nhân viên còn thờ ơ, mặc kệ, chưa thật sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Giáo dục đạo đức là một việc làm khó, tế nhị không thể một sớm một chiều mà đòi hỏi một quá trình lâu dài và rất gian nan, nhất là những học sinh cá biệt. Để giải quyết được vấn đề trên, theo tôi, trước hết cần thực hiện đồng bộ một số biện pháp để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh ngang tầm với chất lượng giáo dục văn hóa. Những việc cần làm ngay là nhà trường cần phải có đầy đủ những văn bản qui định về việc thực hiện đạo đức như điều cấm, nội qui, qui định về giao thông, về phòng chống tệ nạn xã hội, khung đánh giá đạo đức học sinh được công khai và học sinh phải nắm chắc những nội dung đó.
Nhà trường nói chuyện học sinh về đạo đức cần phải có sự chuẩn bị kĩ, có tính thuyết phục, tránh qua loa đại khái, làm lấy lệ. Có như vậy, việc nói chuyện của hiệu trưởng hay phó hiệu trưởng, bí thư đoàn, GV-TPT, giáo viên chủ nhiệm mới có tác dụng và đem lại hiệu quả rõ rệt. Cần chú ý đến vai trò giáo viên chủ nhiệm, hơn ai hết, chính thầy cô là người gần gũi, hiểu biết tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của từng em mà có cách giáo dục hợp lí. Giáo viên chủ nhiệm cần có sổ liên lạc từng em với gia đình. Nếu học sinh vi phạm thì báo ngay vào sổ hay liên lạc hay bằng điện thoại với gia đình. Giáo viên cần cho học sinh bình bầu xếp loại đạo đức hàng tháng. Mọi thành viên trong nhà trường phải tham gia giáo dục ®¹o ®øc các em như thấy các em vi phạm thì uốn nắn, nhắc nhở, báo với giáo viên chủ nhiệm hoặc giáo viên TPT đội, bÝ th ®oµn …Nhà trường cần có sổ theo dõi đạo đức, có tổng kết, đánh giá và rút kinh nghiệm.
Cần phải biết giáo dục học sinh bằng biện pháp nêu gương, tăng cường cho học sinh học tập, tiếp cận với các cá nhân điển hình và hơn cả là thầy phải nêu gương cho trò, bởi hơn ai hết, chính thầy cô giáo là người có tác động trực tiếp đến nhân cách học sinh ( thầy nào trò nấy mà ).
Nếu các em vi phạm, tùy theo khuyết điểm mà phê bình và cần có thời gian để các em sửa chữa. Dĩ nhiên, những em ấy phải được theo dõi, kiểm tra chặt chẽ, phải thấy sự tiến bộ của các em mà điều chỉnh trong cách giải quyết.( em có khuyết điểm ít thì thường khắc phục nhanh, em có khuyết điểm nhiều thì khắc phục chậm). Đặc biệt, phải hết sức thương yêu các em, hiểu hoàn cảnh từng cá nhân các em mà giáo dục, phê bình và khen chê cũng phải đúng mức. Giáo dục không thể chung chung mà phải giáo dục từng học sinh cụ thể. Vì cùng một khuyết điểm như nhau nhưng với em này thì cách giáo dục khác, em kia thì giáo dục khác. Đó chính là nghệ thuật của nhà sư phạm, của những kỹ sư tâm hồn.
Đi đôi với việc giáo dục cũng cần chú ý với việc biểu dương, khen thưởng những học sinh có đạo đức tốt trước cờ hoặc trên các bản tin của trường, trong sơ tổng kết… Đồng thời, đẩy mạnh hoạt động vui chơi giải trí, trò chơi tập thể, xây dựng tốt nề nếp học tập, thu hút các em vào các trò chơi bổ ích như câu lạc bộ vui để học, đọc sách, thi tìm hiểu về lịch sử, về các danh nhân… Xây dựng mô hình lớp tự quản, đẩy mạnh việc phê bình và tự phê bình, gắn cá nhân với tập thể lớp. Cần chú ý các tiết dạy môn đạo đức, công dân và hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Cũng cần nói thêm rằng, các em ở trong môi trường tốt, chắc chắn sẽ được hít thở không khí trong lành. Chính vì vậy, nhà trường cần phối hợp với địa phương, nhất là hội đồng giáo dục xã, đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục và mọi người cùng tham gia công tác giáo dục đạo đức học sinh.
Khi học sinh nghỉ hè, ban chỉ đạo hè cần tổ chức cho các em nhiều hoạt động, sân chơi vui chơi, bổ ích, lành mạnh.
Nếu thực hiện tốt một số biện pháp nêu trên, việc giáo dục đạo đức trong nhà trường cho học sinh sẽ cĩ chuyển biến cơ bản và đạt hiệu quả tốt hơn, gĩp phần to lớp vào việc hình thành nhân cách mỗi con người .
Mục đích của giáo dục là xây dựng con người vừa hồng vừa chuyên nhưng đạo đức phải là cái gốc như Bác Hồ đã nói có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó nhưng có tài mà không có đức thì vô dụng. Vì vậy, chăm lo giáo dục đạo đức học sinh, một bộ phận lớn của rường cột nước nhà sau này, sẽ góp phần to lớn vào việc xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, dân chủ , giàu mạnh và văn minh. Đó là điều mà giáo dục và xã hội không thể xem nhẹ ?
(Ths Bùi Văn Thành )
Bài được đăng trên Báo Phú Yên số 454 ngày 23/9/2006
Dường như cả xã hội chưa lúc nào quan tâm đến lĩnh vực giáo dục như lúc này. Nhưng hầu hết chỉ tập trung bàn về chất lượng giáo dục, về thi cử, dạy thêm, học thêm…. Lĩnh vực đạo đức chưa được đề cập đến nhiều nếu không nói là còn bỏ ngõ.
Thực trạng đạo đức học sinh ở các trường phổ thông hiện nay là vấn đề đáng quan tâm. Học sinh có những biểu hiện xấu như chấp hành nội qui, qui định của nhà trường kém, vi phạm những điều cấm của học sinh, không chấp hành về giao thông, không nghe lời thầy cô, nói tục, có những hành vi xấu.….
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên như: do gia đình buông lỏng sự giáo dục, ( ngày càng có nhiều gia đình phó mặc cho nhà trường, cha mẹ lo làm ăn không quan tâm nhiều đến vieäc giáo dục con cái), tác động của những tồn tại tiêu cực của xã hội ( phim, ảnh bài xấu trên internet), sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa chặt chẽ….
Song, có lẽ có nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm đạo đức trong học sinh là do nhà trường chưa có sự giáo dục tốt nhất để đem lại hiệu quả tối ưu, trong đó, có việc bản thân người thầy chưa được trang bị kĩ những kiến thức về giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh, thậm chí bản thân một số cán bộ, giáo viên, công nhân viên còn thờ ơ, mặc kệ, chưa thật sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Giáo dục đạo đức là một việc làm khó, tế nhị không thể một sớm một chiều mà đòi hỏi một quá trình lâu dài và rất gian nan, nhất là những học sinh cá biệt. Để giải quyết được vấn đề trên, theo tôi, trước hết cần thực hiện đồng bộ một số biện pháp để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh ngang tầm với chất lượng giáo dục văn hóa. Những việc cần làm ngay là nhà trường cần phải có đầy đủ những văn bản qui định về việc thực hiện đạo đức như điều cấm, nội qui, qui định về giao thông, về phòng chống tệ nạn xã hội, khung đánh giá đạo đức học sinh được công khai và học sinh phải nắm chắc những nội dung đó.
Nhà trường nói chuyện học sinh về đạo đức cần phải có sự chuẩn bị kĩ, có tính thuyết phục, tránh qua loa đại khái, làm lấy lệ. Có như vậy, việc nói chuyện của hiệu trưởng hay phó hiệu trưởng, bí thư đoàn, GV-TPT, giáo viên chủ nhiệm mới có tác dụng và đem lại hiệu quả rõ rệt. Cần chú ý đến vai trò giáo viên chủ nhiệm, hơn ai hết, chính thầy cô là người gần gũi, hiểu biết tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của từng em mà có cách giáo dục hợp lí. Giáo viên chủ nhiệm cần có sổ liên lạc từng em với gia đình. Nếu học sinh vi phạm thì báo ngay vào sổ hay liên lạc hay bằng điện thoại với gia đình. Giáo viên cần cho học sinh bình bầu xếp loại đạo đức hàng tháng. Mọi thành viên trong nhà trường phải tham gia giáo dục ®¹o ®øc các em như thấy các em vi phạm thì uốn nắn, nhắc nhở, báo với giáo viên chủ nhiệm hoặc giáo viên TPT đội, bÝ th ®oµn …Nhà trường cần có sổ theo dõi đạo đức, có tổng kết, đánh giá và rút kinh nghiệm.
Cần phải biết giáo dục học sinh bằng biện pháp nêu gương, tăng cường cho học sinh học tập, tiếp cận với các cá nhân điển hình và hơn cả là thầy phải nêu gương cho trò, bởi hơn ai hết, chính thầy cô giáo là người có tác động trực tiếp đến nhân cách học sinh ( thầy nào trò nấy mà ).
Nếu các em vi phạm, tùy theo khuyết điểm mà phê bình và cần có thời gian để các em sửa chữa. Dĩ nhiên, những em ấy phải được theo dõi, kiểm tra chặt chẽ, phải thấy sự tiến bộ của các em mà điều chỉnh trong cách giải quyết.( em có khuyết điểm ít thì thường khắc phục nhanh, em có khuyết điểm nhiều thì khắc phục chậm). Đặc biệt, phải hết sức thương yêu các em, hiểu hoàn cảnh từng cá nhân các em mà giáo dục, phê bình và khen chê cũng phải đúng mức. Giáo dục không thể chung chung mà phải giáo dục từng học sinh cụ thể. Vì cùng một khuyết điểm như nhau nhưng với em này thì cách giáo dục khác, em kia thì giáo dục khác. Đó chính là nghệ thuật của nhà sư phạm, của những kỹ sư tâm hồn.
Đi đôi với việc giáo dục cũng cần chú ý với việc biểu dương, khen thưởng những học sinh có đạo đức tốt trước cờ hoặc trên các bản tin của trường, trong sơ tổng kết… Đồng thời, đẩy mạnh hoạt động vui chơi giải trí, trò chơi tập thể, xây dựng tốt nề nếp học tập, thu hút các em vào các trò chơi bổ ích như câu lạc bộ vui để học, đọc sách, thi tìm hiểu về lịch sử, về các danh nhân… Xây dựng mô hình lớp tự quản, đẩy mạnh việc phê bình và tự phê bình, gắn cá nhân với tập thể lớp. Cần chú ý các tiết dạy môn đạo đức, công dân và hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Cũng cần nói thêm rằng, các em ở trong môi trường tốt, chắc chắn sẽ được hít thở không khí trong lành. Chính vì vậy, nhà trường cần phối hợp với địa phương, nhất là hội đồng giáo dục xã, đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục và mọi người cùng tham gia công tác giáo dục đạo đức học sinh.
Khi học sinh nghỉ hè, ban chỉ đạo hè cần tổ chức cho các em nhiều hoạt động, sân chơi vui chơi, bổ ích, lành mạnh.
Nếu thực hiện tốt một số biện pháp nêu trên, việc giáo dục đạo đức trong nhà trường cho học sinh sẽ cĩ chuyển biến cơ bản và đạt hiệu quả tốt hơn, gĩp phần to lớp vào việc hình thành nhân cách mỗi con người .
Mục đích của giáo dục là xây dựng con người vừa hồng vừa chuyên nhưng đạo đức phải là cái gốc như Bác Hồ đã nói có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó nhưng có tài mà không có đức thì vô dụng. Vì vậy, chăm lo giáo dục đạo đức học sinh, một bộ phận lớn của rường cột nước nhà sau này, sẽ góp phần to lớn vào việc xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, dân chủ , giàu mạnh và văn minh. Đó là điều mà giáo dục và xã hội không thể xem nhẹ ?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét